10+ Mülakat (İş görüşmesi) Tavsiyesi10 min read

İş görüşmesi (mülakat), çoğu insanın kariyerinde yalnızca 30-60 dakika süren; ancak yıllarca çalışacağı şirketi belirleyebilen en kritik aşamalardan biridir.

İlginç olan ise, adayların büyük kısmı CV’sini hazırlamak için saatler harcarken mülakata hazırlık için yeterli zaman ayırmıyor. Oysa birçok aday, teknik bilgisinden değil, yaptığı küçük hatalar nedeniyle eleniyor.

Bu rehberde klasik tavsiyelerin ötesine geçerek işe alım uzmanlarının gerçekten dikkat ettiği noktaları ve mülakat başarınızı artıracak hayat değiştirebilecek ipuçlarını bulacaksınız.

Mülakat Neden Bu Kadar Önemlidir?

CV geçmişinizi anlatır.

Mülakat ise gelecekte nasıl biri olacağınızı gösterir.

İnsan kaynakları uzmanları genellikle şu soruların cevabını arar:

• Bu kişi ekibe uyum sağlar mı?
• Öğrenmeye açık mı?
• Baskı altında nasıl davranıyor?
• Problem çözebilir mi?
• Şirkette uzun süre çalışır mı?

Yani mülakat, yalnızca bilgi sınavı değildir.

Mülakat Öncesi Yapılması Gerekenler

1. Şirketi Ezberlemeyin, Anlayın

Birçok aday şirket hakkında sadece “Hakkımızda” sayfasını okuyor.

Bu yeterli değildir.

Şunları mutlaka inceleyin:

• Şirket ne satıyor?
• Hangi müşterilere hizmet veriyor?
• Rakipleri kim?
• Son dönemde hangi yatırımları yaptı?
• Sosyal medya hesapları aktif mi?
• Şirket kültürü nasıl?

Bunları bilen adaylar her zaman daha ilgili görünür. İşverenler de bunu fark eder.

2. İş İlanını Satır Satır Okuyun

İlan aslında size sorulacak soruların özetidir.

Örneğin;

Analitik düşünebilen

ifadesi varsa size büyük ihtimalle şu tarz soru gelir:

“Karşılaştığınız zor bir problemi nasıl çözdünüz?”

3. STAR Tekniğini Öğrenin

Davranışsal sorular için en başarılı yöntemlerden biridir.

S – Situation (Durum)

Olay neydi?

T – Task (Görev)

Sorumluluğunuz neydi?

A – Action (Aksiyon)

Ne yaptınız?

R – Result (Sonuç)

Ortaya ne çıktı?

Bu yöntem sayesinde cevaplarınız hem düzenli hem ikna edici olur.

Mülakatta İlk 5 Dakika Çok Kritik

Araştırmalar, ilk izlenimin dakikalar içinde oluşabildiğini gösteriyor.

Bu nedenle:

• Telefona bakmayın.
• Dik oturun.
• Göz teması kurun.
• Gülümseyin.
• Tokalaşmanız (uygunsa) kendinden emin olsun.
• Acele konuşmayın.

İlk dakikalardaki profesyonel duruşunuz tüm görüşmenin tonunu belirleyebilir.

En Çok Sorulan Mülakat Soruları

Kendinizden Bahseder misiniz?

En çok hata yapılan soru budur.

Çocukluğunuzu anlatmayın.

3 dakikalık şu yapı yeterlidir:

• Eğitim
• Deneyim
• Başarılar
• Neden bu pozisyona uygunsunuz?
• Geçmişinizi kronolojik anlatmak yerine işle ilgili yönlerinizi vurgulayın. Herkes okul hayatıyla başlayıp tarihi sırayla geçmişini anlatır. Siz işle ilgili geliştirdiğiniz yönünüz ne zaman başladı onu anlatın.

Örneğin satışa başvuruyorsanız babamın dükkanında küçük yaşta çalışmaya başladım, ilk müşteriyle temasım küçük yaşta oldu ve belli bir anlayış geliştirdim deyip bunu anlatın. videoyu izleyin

Güçlü Yönleriniz Neler?

Genel cevaplardan kaçının.

Yanlış:

Çalışkanım.

Doğru:

Son üç yıldır ekip içinde süreçleri iyileştirmeye odaklandım. Geçtiğimiz projede raporlama süresini %30 azalttım.

Zayıf Yönünüz Nedir?

“Asla pes etmem.”

“Çok mükemmeliyetçiyim.”

Bu cevaplar artık inandırıcı bulunmuyor.

Gerçek ama geliştirilebilir bir özelliğinizi anlatın ve bunu nasıl yönettiğinizi açıklayın.

Neden Bu Şirkette Çalışmak İstiyorsunuz?

Burada şirketi araştırdığınız ortaya çıkar.

Şirketin;

• ürünlerinden,
• vizyonundan,
• büyüme planlarından,
• kültüründen

bahsetmeniz büyük avantaj sağlar.

*Bonus:

Diğer olası sorular

Mülakatta ne sorabilirler?

1. Son altı aylık dönemde başka bir kişiyi kendi görüşleriniz doğrultusunda ikna ettiğiniz bir durum oldu mu?
2. Yöneticinizi çok istekli olmadığı bir konuda en son ne zaman ikna ettiniz, detaylandırınız?
3. İş arkadaşlarınızın işleriyle ilgili yeni bir yaklaşıma adaptasyonu için ne kadar sıklıkta onları ikna etmek durumunda kalırsınız?
4. Başkalarının sizinle aynı doğrultuda düşünmelerini temin etmek için hangi tür yaklaşımları daha başarılı bulursunuz? Örnekleyiniz.
5. Zamanınızı nasıl planlarsınız ve önceliklerinizi nasıl belirlersiniz? Örnekleyiniz.
6. Son altı aylık dönemde geliştirdiğiniz ve uyguladığınız gerçekten çok etkili olan bir plan var mı?
7. Bütün planlarınızı değiştirmek zorunda kaldığınız bir durumu belirtiniz.
8. Hiç kendinizi sizin hizmetinizden veya ürününüzden faydalanan bir müşterinin yerine koyar mısınız? Örnekleyiniz.
9. Sizin veya takım arkadaşlarınızın sunduğu hizmetten veya üründen tatmin olmadığınız bir durumu anlatır mısınız?
10. Sunduğunuz servisin kalitesini ölçmek için ne tür yöntemler kullanıyorsunuz?
11. Hizmetinizden yararlanan kişilerin düşüncelerini hangi yolla öğreniyorsunuz? Örnekleyiniz.
12. Son altı aylık iş döneminde başlattığınız bir proje var mı? Örnekleyiniz.
13. Son altı aylık dönemde aldığınız profesyonel kararlar nelerdir?
14. Son dönemlerde yanlış olarak nitelediğiniz bir karar var mı?
15. Organizasyonunuzun geçen sene içerisinde aldığı en iyi stratejik karar nedir?
16. Takımınızın, departmanınızın veya organizasyonunuzun performansı ile ilgili verileri hangi vasıta ile alıyorsunuz ve nasıl kullanıyorsunuz?
17. Son altı aylık dönem içerisinde, müşteri tarafından reddedilme, iş yükünüzdeki artış gibi negatif bir durumla karşılaştınız mı ve nasıl baş ettiniz?
18. Kendinizi baskı altında hissettiğiniz bir durumu anlatır mısınız? İşinizdeki stresle nasıl başa çıkıyorsunuz? Spesifik bir örnekle açıklayınız.
19. İş hayatınızda sinirinize hakim olamadığınız bir durum oldu mu?
20. Şu anda çalıştığınız pozisyonun en çok hangi yÖnÜnÜ stresli buluyorsunuz?
21. Son altı aylık dönem içerisinde herhangi bir projede takım elemanı olarak çalıştınız mı? Örnekleyiniz.
22. Çalıştığınız takımdan hiç çıkarıldınız mı?
23. Bir takım çalışmasına katılmamayı tercih ettiğiniz bir zaman oldu mu?
24. Beraber çalıştığınız takım arkadaşlarınızın yeterli beceriye veya isteğe sahip olmadığını düşündüğünüz bir çalışmada yer almak zorunda kaldınız mı?
25. Şu andaki işinizde önünüze çıkan en büyük engel nedir? Açıklayınız.
26. Şimdiye kadar işinizde amacınıza ulaşmak için aşırı derecede ısrarcı olduğunuz zamanlar oldu mu?
27. Beraber çalıştığınız grup, organizasyonun genel amacına ulaşmakta nasıl katkı sağlıyor? Açıklayınız.
28. Beraber çalıştığınız takım arkadaşlarınızın herbirinin kendi görev ve sorumluluklarını, üstlendikleri rolleri tam olarak bildiklerini nasıl anlıyorsunuz?
29. Şu anda çalışmakta olduğunuz işinizde son altı aylık dönem içerisinde beraber çalıştığınız iş arkadaşlarınızın performansına, finansal veya istatistiksel verileri analiz ederek katkıda bulundunuz mu? Açıklayınız.
30. İstatistiksel verileri analiz etmekten hoşlanır mısınız? Şu andaki işinizde ne kadar sıklıkta istatistiksel veya sayısal veriyi analiz ediyorsunuz?
31. Şu an çalışmakta olduğunuz pozisyonunuzda son altı aylık dönem içerisinde bütün detayları ve gerçekleri bilmeden çok hızlı düşünüp önemli bir karar vermek zorunda kaldınız mı; sonuç ne oldu açıklayınız?
32. İş hayatınızda ne kadar sıklıkta hızlı karar vermek zorunda kalıyorsunuz?
33. Zaman baskısı altındayken aldığınız bir kararı örnekleyiniz?
34. Şu andaki işinizde son altı aylık dönemde, detayları takip edebilmek için ne gibi prosedürler veya teknikler geliştirdiniz?
35. Herhangi bir işle ilgili olan detayların üstesinden geldiğiniz, diğerleri başarılı olamazken sizin başarılı olduğunuz bir durumu Örnekleyiniz?
36. Hepimiz zaman zaman işimizdeki detaylardan sıkılırız. Bu tip bir durumla karşılaştınız mı ve nasıl üstesinden geldiniz? Örnekleyiniz.
37. Son altı aylık döneminizde, sizden beklenenden daha fazlasını verebilmek için koyduğunuz profesyonel bir hedefiniz oldu mu? Örnekleyiniz.
38. Kendi hedeflerinizi, amaçlarınızı nasıl belirliyorsunuz?
39. İşteki amaçlarınıza ulaşmanızı ne sağlıyor (Ne gibi kişisel tatminler işteki amacınıza ulaşmanızı destekliyor?)
40. Hedeflediğiniz halde, amacınıza ulaşamadığınız bir durum belirtir misiniz?
41. Kendi motivasyonunuzla iş çevrenizi nasıl etkilediğinizi ve çalışmaya teşvik ettiğiniz bir durumu anlatınız?
42. İş hayatınızda, istediğiniz ve gerekli olan desteği almadığınızı hissettiğiniz zamanlar oldu mu?
43. Son altı aylık döneminizde, karşınızdaki kişiyi idare etmek için, kendi yaklaşımınızı ona göre ayarladığınız oldu mu?
44. İşte en çok hangi tarzdaki insanlarla çalışmayı zor buluyorsunuz? Bu tür durumlarla nasıl başa çıktığınızı örnekleyiniz
45. Son dönem içerisinde geniş veya önemli bir dinleyici kitlesine yaptığınız bir konuşma veya sunuş var mı?
46. Ne zaman bir sunuşu yazılı yapmaktansa sözlü yapmayı tercih ettiniz?
47. Hiç konuşmamanın, yalnızca karşı tarafı dinlemenin daha etkili olduğu bir durumu yaşadınız mı?
48. Toplantı sırasında soracağınız soruları önceden hazırlar mısınız?
49. Şu anda çalışmakta olduğunuz işinizde son altı aylık dönem içerisinde yaratıcılığınızı en etkin olarak kullandığınız bir durumu anlatınız.
50. Şu anda çalıştığınız iş yeni bir şeyler üretmek için ne kadar uygun?
51. İşiniz yeniliğe açık mı? Örnekleyiniz.
52. Şu andaki görevinizde, sizden önce bu pozisyonda bulunan meslektaşınızdan farklı olarak neler yapıyorsunuz?

P&G nin iş görüşmelerinde sorduğu durum soruları

1) Verileri hızlıca analiz ettiğiniz, ana noktaları tanımladığınız ve iyi sonuç aldığınız bir plan geliştirdiğiniz bir örnek verir misiniz?

2) Herhangi bir konuda uzmanlığınızdan dolayı ekipteki diğer arkadaşlarınızın sizi kaynak olarak kullandığı bir durum anlatır mısınız?
3) Bir probleme değişik açıdan yaklaşıp çözdüğünüz bir duruma örnek verebilir misiniz?
4) Bir gruba girip, idareyi alıp, destekleri kullanıp güzel sonuçlar elde ettiğiniz bir örnek verir misiniz?
5) Belli bir amaça bağlı bir takımın üyesi olduğun bir durum örnek verebilir misiniz? Amacınıza nasıl ulaştınız? Bireysel rolünüz neydi?
6) Bir iş arkadaşşına daha verimli olması için öğrenmesine özel çaba sarfederek yardımcı olduğun bir durum anlatır mısınız?
7) Dinleme becerinizin sizin konuyu daha farklı açıdan çözmenize yardımcı olduğu bir örnek verebilir misiniz?
8) Oramdaki değişimden dolayı normalden daha fazla esnek olmak durumunda kaldığın bir duruma örnek verir misiniz? Durumu anlatıp bu durumu nasıl ele aldığınızı anlatırmısınız?

9) Birçok öncelikli işin arasından seçip sıralama yapmak durumunda kaldığınız ve işin işinden başarıyla çıktığınız bir durum anlatabilir misiniz?

Maaş Sorusu Geldiğinde Ne Yapmalı?

Maaş sorusu birçok adayı strese sokar.

En iyi yaklaşım:

• Önce pozisyonu anlamaya çalışın.
• Piyasa araştırması yapın.
• Tek rakam yerine aralık belirtin.
• Toplam yan hakları da değerlendirin.

Mülakatta Asla Yapmamanız Gereken Hatalar

Önceki İşvereninizi Kötülemek

Bu durum profesyonellik açısından olumsuz değerlendirilir.

Bunun yerine:

Kariyerimde yeni sorumluluklar almak istediğim için ayrıldım.

şeklinde ifade etmek daha doğrudur.

Geç Kalmak

Mülakata;

• online ise 10 dakika önce,
• yüz yüze ise 10-15 dakika önce

hazır olun.

Telefona Bakmak

Telefon sessizde olmalıdır.

Mümkünse tamamen kapatın.

Yalan Söylemek

Deneyimlerinizi abartmayın.

Çünkü teknik mülakatta ortaya çıkması çok kolaydır.

Çok Konuşmak

Sorulara;

• kısa,
• net,
• örnekli

cevaplar verin.

Beden Dilinin Gücü

Mülakatın büyük kısmı sözsüz iletişimden oluşur.

Dikkat edilmesi gerekenler:

• Omuzlar dik olsun.
• Kollarınızı sürekli bağlamayın.
• Ellerinizi doğal kullanın.
• Göz teması kurun.
• Sürekli sandalye ile oynamayın.

Online Mülakatlarda Dikkat Edilecekler

Uzaktan çalışma yaygınlaştığı için online mülakatlar da standart hale geldi.

Kontrol edin:

• Kamera
• Mikrofon
• İnternet bağlantısı
• Arka plan
• Işık
• Kulaklık

Görüşmeden önce kısa bir deneme yapmak olası teknik sorunları azaltır.

Görüşmenin Sonunda Mutlaka Sorulması Gereken Sorular

“Mülakat hakkında sorunuz var mı?”

Asla:

Hayır.

demeyin.

Bunun yerine şu sorular işe yarayabilir:

• Bu pozisyonda başarı nasıl ölçülüyor?
• İlk 90 günde beklentiler nelerdir?
• Ekip yapısı nasıl?
• Eğitim süreçleri var mı?
• Şirketin büyüme planları neler?

Bu sorular pozisyona gerçekten ilgi duyduğunuzu gösterir.

Mülakat Sonrası Yapılması Gerekenler

Birçok aday mülakat bittiğinde sürecin de bittiğini düşünür.

Oysa;

• teşekkür e-postası göndermek,
• eksik kaldığını düşündüğünüz konuları kısa şekilde tamamlamak,
• süreç hakkında nazikçe bilgi istemek,

profesyonel bir izlenim bırakabilir.

Hayat Değiştiren 10 Mülakat Tüyosu

1. İş ilanını ezberlemeyin, analiz edin.
2. Şirketin son haberlerini okuyun.
3. STAR tekniğiyle en az 10 örnek hazırlayın.
4. Her cevabınızı gerçek bir başarı hikâyesiyle destekleyin.
5. Maaş yerine önce değerinizi anlatın.
6. Önceki işvereninizi asla kötülemeyin.
7. Görüşmenin sonunda mutlaka soru sorun.
8. Online görüşmeler için teknik prova yapın.
9. Görüşmeden sonra teşekkür mesajı gönderin.
10. Mülakatı bir sorgu değil, karşılıklı tanışma toplantısı olarak görün.

*Bonus

1-Sorulabilecek sorulara hazırlıklı olun. İşi alan en iyi aday değil en iyi hazırlanmış adaydır. Bu yüzden tüm sorulabilecek sorulara hazırlıklı olun.

Örneğin Procter & gamble ‘ın sormayı tercih ettiği sorulara buradan stres mülakatı sorularına buradan, sizin firmaya sormanız gereken sorulara buradan ve tabii ki sorulan en zor 64 soru ve cevabına HRInterviewQuestions erişebilirsiniz.

2-Sorulabilecek sorulara hazırlıklı olun, önceden prova yapın. Her yerde bulabileceğiniz iş görüşmesi sorularına çalışın ve aklınızda hikayelerinizle cevaplarını birleştirin. Biliyorum diye düşünmeyin. Prova edin.

3-Firmayı ve iş alanını araştırın. İnternetten firmanın geçmişini ve rakiplerini yaptığı işleri mutlaka araştırın. Firmayı bilmemek çok büyük eksidir.

4-İşi istediğinizi söyleyin. Heyecanınızı belli edin. İstediğinizi düşündürtmezseniz sizi diğer görüşmeye çağırmazlar.

5-Zamanında orada olun. Trafikte takılmak bir özür değildir. Trafiği internetten kontrol edebiliyoruz. Gerektiğinde erken çıkabiliriz.

6-Sorular sorun. Size sorular sorulduğunda daha fazla veriye her zaman ihtiyacınız her zaman olacaktır. Sizden bir şeye körü körüne atlamanızı değil analiz etmenizi ve bu yüzden sorular sormanızı beklerler.

7-Örnekler verin vaatler değil. Size “takım oyuncusu musunuz?” diye sorulduğunda “evet” demekle yetinmeyip örnekler verin.

8-Gülün ve göz kontağı kurun. Sözsüz iletişimin kralıdır gülmek ve göz kontağı kurmak. Sakın olaki es geçmeyin. Gülmenin etkisi çok büyüktür.

Vücut dili de oldukça önemli olduğundan anlatmaktan ziyade gizli kameralarla özel çekim yapılmış, iş psikologlarının yorumladığı, güzel örneklerin olduğu ve BBC’de yayınlanmış özel bir programı sizle paylaşıyorum, izlemenizi tavsiye ederim. videoyu izleyin

9-Yanınızda mutlaka cvnizin bir kopyasını götürün. Cvniz mülakatçıda olabilir, ama siz tedbirli olduğunuzu gösterin.

10-Arada vurgulamak için duraklayın. Duraklamanın gücünü kullanın. Birkaç cümlelik bir konuda son cümleyi vurgulamak istiyorsanız son cümleden önce 2 sn lik bir es verin sonra söyleyin. Oldukça dikkat çekicidir.İzleyebilirsiniz. videoyu izleyin

11-Sizi neden almalıyız sorusundan korkmayın. Firma size bu soruyu biraz da tuzak olarak sorar. Sizin işe herkesten farklı katabileceğinizi düşündüğünüz şeyi merak ederler. Ama herşeyden önce sizin o işin içeriğiyle ilgili bilgi almanız gerek. Bunu beklerler. Eğer işle ilgili soru sormadınızsa ve doğrudan ben çok iyi bir takım oyuncusuyum diye kendinizi tanıtmaya başlayınca sizi listeden kaldırabilirler. Çok önemli bir noktadır.

 12-Eller kollar çok oynamamalı. Her burnunuza dokunduğunuzda, her saçınızı kaşıdığınızda, her el kol hareketleri sizin içten içe gergin olduğunuzu anlatır. Aynı zamanda bu karşı tarafın da dikkatini dağıtır. videoyu izleyin

Sonuç

Başarılı bir mülakatın sırrı kusursuz olmak değildir. Hazırlıklı, dürüst ve kendinizi doğru ifade edebilen bir aday olmanız çoğu zaman teknik bilginiz kadar önemlidir. Unutmayın; mülakat sadece şirketin sizi değerlendirdiği bir süreç değildir. Siz de o şirketin kariyer hedeflerinize uygun olup olmadığını değerlendirirsiniz.

İyi hazırlanılmış bir mülakat, kariyerinizde yeni bir kapı açabilir. Doğru stratejilerle hareket ederek hem özgüveninizi artırabilir hem de rakip adaylar arasından öne çıkabilirsiniz.